Martine van den Berg is auteur van fictie en non-fictie, maar ook religiewetenschapper, en spreekster. Misschien ken je haar van het boek Ontrafeld, een non-fictie boek over een geschiedenis van crisis en herstel. De genesis van het verraad maakte mij nieuwsgierig omdat dit gaat over de geschiedenis van Israël en Palestina. Wat is vrijheid in tijden van oorlog?
De Genesis van het verraad vertelt het verhaal van de belevenissen van de Israëlische archeologieverslaggeefster Shira Gutman in Israël na de aanval door de Palestijnen op 7 oktober 2023. Ze maakt rapportages over de verborgen geschiedenis van Israël. Dit mondt uit in een strijd tussen haar ontdekkingen en haar eigen overtuigingen. Ze komt op een gegeven moment voor de keuze te staan, houd ik vast aan mijn eigen overtuigingen of moet ik zwijgen omwille van de lieve vrede?
Ik vind het lastig om een onafhankelijke recensie te schrijven die geen discussies oproept. Ieder heeft zijn eigen perspectief om hier naar te kijken. Net als een diamant veel verschillende vlakken heeft, zo heeft ieder zijn eigen bril op om naar deze situatie te kijken.
Het is belangrijk om te beseffen dat dit boek het verhaal vertelt zoals Martine van den Berg het ziet. Zij heeft haar mening en haar visie opgeschreven in dit boek. Ze heeft het zo gedaan, naar mijn mening, dat het hoofdpersonage niemand anders kan zijn dan Martine van den Berg zelf, ook al heeft ze haar de naam Shira Gutman in dit verhaal gegeven.
Ik moet eerlijk bekennen dat ik het heel dubbel vind, aan de ene kant haat ik het boek en ergerde ik me vreselijk aan de houding van Shira en de conclusies die ze trok, maar toen ik het boek dichtsloeg dacht ik: wat een fantastisch boek. Ik heb halverwege het boek getwijfeld of ik wel door moest lezen. Tegen het einde van het boek zie je de worsteling tussen haar eigen twijfels en overtuigingen en de gevolgen die die overtuigingen kunnen hebben voor jezelf en degenen die je lief zijn. Ik moest denken aan de corona-periode en hoe de standpunten uiteen liepen in Nederland, wat zorgde voor scheuringen in families en vriendengroepen. Het is logisch dat dit in Israël nog veel erger speelt gezien alle gebeurtenissen rond 7 oktober 2023.
Het zien van haar worsteling maakt het boek realistischer voor mij. In het grootste deel van het boek lijkt de archeologie-journalist betrokken te zijn geraakt bij de politiek door haar mening op te willen dringen. Er is, naar mijn mening, geen ruimte voor andere brillen om naar de situatie te kijken. Daar ergerde ik me aan. Moet een journalist op een of andere manier niet door verschillende brillen kunnen kijken? Verschillende kanten van de medaille, of diamant, kunnen bekijken? Een ingrijpende gebeurtenis lijkt in eerste instantie haar standpunten te verharden maar tegen het einde van het boek barst de strijd pas echt los. Omdat Shira de Nederlandse nationaliteit heeft, hoeft ze niet in Israël te blijven. Het lijkt mij erg ingewikkeld om, wanneer je een zo sterke mening hebt, in zo een land, zo een kruidvat, te leven. Zeker wanneer je je eigen mening niet los kan en wil laten. Aan de ene kant bewondering voor mensen die zo overtuigd zijn van hun gelijk, maar ik vraag me wel af of soms meebuigen niet beter werkt. Maar ja, dat is mijn bril.
Nadat ik het boek uit had, besefte ik des te meer dat het boek goed geschreven is omdat het zoveel emoties bij mij oproept. Het is lastig in deze tijd, mede door de opkomst van AI, nog onafhankelijke berichtgeving te vinden over hele ingewikkelde situaties zoals deze. Daarnaast wordt ook steeds duidelijker dat privacy niet meer bestaat. Kortom ik heb bewondering voor de moed van Martine van den Berg om Genesis van het verraad te schrijven in deze tijd. Aan de andere kant is het haar verhaal, haar perspectief en haar mening.
Wat mij op het verkeerde been heeft gezet is de vergelijking met Dan Brown en Jan Brokken.
“Een ijzingwekkende roman met het tempo van Dan Brown en de diepgang van Jan Brokken”
Ik heb het ervaren als een persoonlijk non-fictie verhaal, waar niet het tempo van Dan Brown in zit. De gebeurtenissen worden aan de hand van de geschiedenis in een perspectief geplaatst die haar zienswijze moet onderstrepen. Juist die verklaringen halen de vaart uit het verhaal en soms heb ik ze zelfs nog een keer gelezen.
Ik geef 4 sterren voor dit boek dat zoveel bij me oproept maar ik houd mijn eigen bril op in deze gebeurtenissen en voeg delen van de bril van Martine toe om misschien iets scherper te kunnen kijken naar de ontwikkelingen rondom Israël.
Wilma
Boekencast
Genre: roman
Uitgever: Nijgh & van Ditmar
ISBN: 9789038816206
Uitvoering: paperback
Aantal bladzijden: 388
Uitgave: oktober 2025
Bedankt Uitgeverij Nijgh & van Ditmar voor dit recensie-exemplaar in ruil voor een eerlijke recensie
