John Willander (1985) is een Zweeds auteur die afwisselend in Stockholm en Sevilla woont. Naast een carrière in marketing, public relations, podcasting en als dj, koestert hij een diepe fascinatie voor onopgeloste misdrijven en true crime verhalen.
Wat hem vooral fascineert, is de verraderlijke dans tussen waarheid en mythe die zich in dit genre voltrekt. Al die geruchtmakende zaken hebben hem niet alleen geboeid, maar ook rechtstreeks geïnspireerd bij het schrijven van zijn eigen boeken. Wat die echte misdaden telkens verbindt, is de storm van media-aandacht, de onderzoeken door politie die zich vastbeten in de verkeerde verdachten en zich bewogen richting doodlopende sporen, versus een samenleving die maar wat graag snel en meedogenloos een zondebok wil aanwijzen.
Het was dan ook geen verrassing dat hij, toen hij besloot een misdaadroman te schrijven, koos voor een profiler die gespecialiseerd is in cold cases.
Zijn debuut Den som vet verscheen al in 2021 en vormt het startpunt van een reeks die in Zweden inmiddels al uit vier delen bestaat. Pas in 2026 heeft het eerste deel nu een Nederlandse vertaling gekregen, van uitstekende kwaliteit; dat mag gezegd. Het boek is sterk geïnspireerd door een van de meest beruchte onopgeloste zaken uit de moderne misdaadgeschiedenis: de brute moord op de zesjarige JonBenét Ramsey. Op kerstochtend 1996 werd het meisje in haar ouderlijk huis in Boulder, Colorado, om het leven gebracht.
De mysterieuze omstandigheden, de vele onduidelijkheden en de overweldigende media-aandacht rond de zaak lieten John niet los en vormen een belangrijke inspiratiebron voor dit verhaal.
Met Sporen in de sneeuw combineert Willander zijn kennis van true crime met fictie, waarbij hij de lezer meeneemt in een intrigerend onderzoek vol complexe lagen. Eigenlijk precies wat je hoopt en verwacht van een profiler-serie.
Met rechercheur Monica Eurell en de jonge crimineel profiler Benjamin Krantz als sterke hoofdpersonages bouwt hij fictieve verhalen die stevig geworteld zijn in de realiteit, maar dan wél voorzien zijn van zijn eigen, goed onderbouwde en bevredigende oplossingen. De personages voelen authentiek, de onderzoeken zijn complex en geloofwaardig, en alles speelt zich af in een herkenbaar, hedendaags Zweden.
Monica kan niet op sympathie rekenen. Ze geeft aan Benjamin nodig te hebben en blaft hem tegelijkertijd regelmatig af, of ze zet hem als zondebok neer voor een gebrek aan onderzoeksresultaten. Benjamin is jong en functioneert gevoelsmatig in de schaduw van zijn overleden vader die een befaamd profiler was.
Zijn onderzoeksmotto luidt: Waarom + Hoe = Wie.
De kleine gemeenschap waarbinnen het onderzoek plaatsvindt is zo compact dat je, ondanks de ongemakkelijke namen, deel uitmaakt van hun levens, zorgen, angsten, boosheid en vertwijfeling.
Twee zaken verdienen nog vermelding. Een positieve en een kritische noot. Om positief af te sluiten begin ik met een punt van kritiek. Sporen in de sneeuw stevende immers af op een vijf sterren waardering totdat ik belandde bij het slot. Waarom wordt dit zo afgeraffeld? Er zijn verschillende verhaallijnen en wanneer je het eerste deel uit een reeks schrijft, wil je een doorlopende verhaallijn behouden. Waarom zou je ervoor kiezen om alle verhaallijnen af te ronden door ze gevoelsmatig af te raffelen?! Het had de lezers kunnen laten hunkeren naar het volgende deel middels het gebruik van een cliffhanger. Zo jammer!
De positieve vibes overheersen na het lezen van dit boek. Naast alle reeds genoemde voordelen wil ik er nog 1 benadrukken. Willander heeft het talent om zijn eigen psychologische overpeinzingen te beschrijven en te delen met zijn lezers. Dat leidt, wanneer je zijn mening deelt of herkent, tot een grote glimlach tijdens het lezen:
‘Er kan een ander soort competentie nodig zijn als het om kinderen gaat, had hij gezegd. Monica was niet zo dol op dat woord, competentie, alsof het iets was wat je kon leren. Volgens haar waren er twee soorten mensen in de wereld: capabele en incapabele. De capabele was altijd capabel en de incapabele was altijd incapabel. Geen enkel halvedagseminar in Stockholm kon daar verandering in brengen.’
In het overvolle genre van de Zweedse misdaadliteratuur is de Profiler-serie een zeldzaamheid: omdat je in Scandinavië al snel door de bomen het bos niet meer ziet, bestaat de kans dat je dit juweeltje al snel over het hoofd ziet, dat bij nader inzien schittert. Warm aanbevolen voor iedereen die meer wil dan de standaard nordic noir-formule en ook houdt van true crime.
⭐️⭐️⭐️⭐️ Met Sporen in de sneeuw geeft John Willander direct zijn visitekaartje af. Een debuut waarmee je voor de dag kunt komen. Alle karakteristieke kenmerken van een nordic noir passeren de true crime scene. Duister, kil, melancholisch en minimalistisch. Ook de flets ogende personages tonen hun psychologische problemen en persoonlijke trauma’s. John Willander Lambrell, zoals hij voluit in Scandinavië op zijn boeken wordt genoemd, is een naam om te onthouden.
Persoonlijke songtekst:
‘I only know what I’ve been working for
Another you so I could love you more
I really thought that I could take you there
But my experiment is not getting us anywhere
I had a vision I could turn you right
A stupid mission and a lethal fight
I should’ve seen it when my hope was new
My heart is black and my body’s blue
And I’m losing my favourite game
You’re losing your mind again
I’m losing my favourite game
You’re losing your mind again
I’m losing my baby, losing my favourite game.’
(The Cardigans – ‘My favourite game’)
Peter
Boekencast
Genre: true crime thriller
Uitgeverij: ls amsterdam
ISBN: 9789022063843
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 352
Verschijningsdatum: juni 2026
Hartelijke dank aan uitgeverij Luitingh-Sijthoff voor het beschikbaar stellen van dit recensie-exemplaar, in ruil voor deze eerlijke recensie.
