Het boek KlimAX ziet er prachtig uit. Op de voorkant zie je een soort futuristisch gebied, enigszins vaag, met hier en daar wat oude vervallen gebouwen, windmolens, wolken en stof. Op de voorgrond van deze scene zie je een jongere met een rode parka en andere jongere met lang zwart haar en een wit t-shirt. De sprayed edges bestaande uit zwart met lichtblauwe tekens maken het boek prachtig.
Het boek vertelt het verhaal van Dunya en Finn en speelt zich af in 2123. AX regeert in Eurazië.
AX was een perfect, mathematisch systeem, een objectief algoritme dat mensen beloonde bij klimaat positief gedrag en ontmoedigde bij destructief gedrag. Het was de rechtvaardigste oplossing om de natuur te beschermen: een rechttoe rechtaan, zelflerend, logisch model.
Ax is, denk ik, een superslim, intelligent soort AI. AX kent iedereen punten toe die iets goeds doen om de planeet te redden. Zo krijg je een verdeling tussen mensen met een oranje, een gele en een groene status. Dunya woont samen met haar oma en heeft de oranje status. Haar oma heeft epilepsie en medicijnen zijn duur. Iemand met een oranje status zorgt niet goed genoeg voor het milieu en kan dit niet betalen.
Ze had met haar winst precies genoeg punten gewonnen om anti-epileptica te kopen voor haar oma. Van een degelijk merk bij de goede apotheek in de klimaatkennersbuurt, niet het slappe aftreksel dat ze in haar buurt verkochten. Normaal had Dunya met haar oranje status geen toegang tot het duurdere merk, want alleen gele klimaatklimmers en groene klimaatkenners hadden genoeg punten om dure medicijnen te kopen. Die hadden ze verzameld door zuinig te leven en zich actief in te zetten voor het AX-systeem.
Finn is de zoon van de hoofdinspecteur.
Finn veegde met zijn linkerhand door de vochtige zilte lucht om op de klok te kijken. Halfvier. Hij veegde zijn feed weer weg, stak zijn schoffel driftig in de aarde en wroette de roestbruine klei om. Een regenworm vluchtte snel weg. Een klein bruin slakje kroop over de andijviebladeren. Finn kneep zijn ogen dicht tegen het zonlicht. Hij had eigenlijk geen zin om te tuinieren, maar hij moest vandaag zijn target halen.
Dunya en Finn komen met elkaar in aanraking door een spel te spelen, een spel om een hacker te vangen. Beiden willen de beste programmeur van het jaar worden om daarmee flink wat punten te verdienen. Dunya zou daarmee een operatie kunnen betalen die een einde maakt aan de epilepsie van haar oma. Tijdens deze strijd ontdekken ze dat AX toch geen perfect systeem is.
Ik heb genoten van dit debuut van Charlotte Brugman. Zij was ontwikkelingswerker en woonde over de hele wereld. Ze houdt zich nu vooral bezig met het schrijven van scripts voor films en televisieseries en nu dus haar debuutboek KlimAX.
Het boek is geschreven voor Young Adult en ik denk dat dit precies de juiste doelgroep is. De jongeren groeien op met AI en maken zich zorgen over het klimaat. Het klinkt ideaal om AI in te zetten voor een systeem dat mensen beloont die wat goeds doen voor het milieu. Maar natuurlijk zijn er meer mensen die zich zorgen maken. Ik vraag me af of AI de oplossing is die kan zorgen voor een rechtvaardige samenleving waar natuur en mensen samenleven. Ieder systeem heeft mensen nodig om dat systeem te voeden. Hoe vaak zie je in groepen mensen niet dat er één iemand nogal dominant is en alles bepaalt. De groepsdynamiek zorgt vaak ook voor uitsluiting. Hoe bouw je dan een rechtvaardig systeem voor iedereen?
De auteur is er goed in geslaagd om het verhaal voldoende menselijke eigenschappen en emoties mee te geven, naast alle technische details. Dit zorgt voor herkenning. De hoofdstukken zijn kort en wisselen tussen het perspectief van Dunya en Finn.
Ik begrijp dat dit het eerste deel is, deel 2 komt er aan. Ik kijk er vast naar uit. Ik geef 4 sterren voor deze roman.
Wilma Boekencast
Genre: Young Adult
Serie: deel 1
Uitgever: Luitingh Sijthoff
ISBN: 9789021050744
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 304 pagina’s
Uitgave: oktober 2024
Bedankt Uitgeverij Luitingh Sijthoff voor dit recensie- exemplaar in ruil voor deze eerlijke recensie
