Vanwege mijn werk werd ik nieuwsgierig naar het boek met de titel Wat je Tanden en Kiezen je willen vertellen door Meliors Simms. In de inleiding stipt zij meteen het stereotype aan van de held met een mooi, regelmatig gebit met een verblindende glimlach, tegenover de slechterik die een grijns vol verrotte, scheve stompjes laat zien. In de filmindustrie heb je een speciale afdeling die met behulp van gebitsplaatjes en verkleurstiften een dramatisch effect kan maken in iemands mond. Simms concludeert:
“Een blik op je mond terwijl je praat en iemand neemt meteen van alles aan over je sociaal economische status, geografische mobiliteit of lichamelijke kwetsbaarheid.”
“Als je echt een duurzame heling mogelijk wilt maken en je relatie met je gebit en tandvlees wilt veranderen, is het van belang dat je begrijpt welke specifieke, persoonlijke boodschappen over jouw unieke omstandigheden je mond je wil geven en hoe je daarop reageert.”
Ik ken een aantal gevallen uit mijn praktijk waar pubers zichzelf destructieve dingen aandeden, zoals niet of nauwelijks poetsen, puur en alleen om de moeder te treffen, omdat de ouders een gezond gebit zo belangrijk vonden. Dat zijn psychiatrische gevallen waar de gezinssituatie behoorlijk verziekt is. Als zorgprofessional sta je dan met je rug tegen de muur. Tandheelkundige voorlichting komt niet over. En het bederf stoppen en vullen als enige optie is als water naar de zee dragen. Op pagina 102 benoemt Simms die situatie specifiek. In lekentaal beschrijft ze hoe gaatjes in de tanden en kiezen tegen de lippen en wang vlak bij het tandvlees, duiden op “conflicten met andere mensen”. Kijk, daar schiet ze in mijn praktijkvoorbeeld raak, maar dat is slechts een handvol op de duizenden mensen die ik per jaar in de tandartsstoel zie. De andere 99,99% van de mensen met gaatjes op die randen hebben gewoon niet voldoende hun mond schoongehouden.
Ondertussen schoffeert Simms de tandartsen massaal die volgens haar “…de mond van hun patiënten bijna altijd met weinig aandacht voor de rest van het lichaam behandelen, laat staan hun gedachten en gevoelens.”
En nog eentje: “Hoe veerkrachtig of kwetsbaar het microbioom in je mond is voor tandvleesproblemen of tandbederf wordt in grote mate bepaald door je voorouders en je ouders, de manier waarop je bent geboren en je babytijd.”
In het hoofdstukje “De Erfenis in je mond” gaat Simms nóg een stapje verder:
“Je gebit wordt beïnvloed door de zwangerschap van je moeder, die van je grootmoeder van moederskant, en hun levens voorafgaand aan die zwangerschappen… en zo gaat dat generatie op generatie terug.”
Het is duidelijk wat Simms aan het doen is. Zij kon er zelf niks aan doen dat haar eigen gebit zo’n puinhoop is; het is de schuld van haar voorouders, oh ja en die van de tandartsen die er niets van begrijpen. Dit sterke staaltje van iedereen de schuld geven behalve jezelf is óók een bekend psychiatrisch verschijnsel, maar daar zal ik het verder niet over hebben.
Haar hele boek is met dezelfde premisse opgesteld. Simms heeft haar eigen casus, haar slechte, rotte gebit, als onderwerp genomen en daar een holistisch model op losgelaten. Hierin moet je de mens in zijn geheel zien. Daar kan ik me wel in vinden. Dat wordt ook uitgebreid onderwezen op de Nederlandse tandheelkunde faculteiten. Heel veel algemeen lichamelijke ziekten kunnen een relatie met de mondgezondheid hebben. Simms verwijt de tandartsen dat zij niet genoeg naar de patiënt in zijn geheel kijken en te weinig voorlichting geven. Wanneer je haar wandelgangen nagaat, blijkt dat zij heel veel van tandarts geswitcht is. Op een zeker moment van vreselijke tandpijn verzucht ze dat ze de volgende dag maar een tandarts moet zoeken waar ze terecht kan voor een zenuwbehandeling. Kortom, ze heeft op dat moment geen eigen tandarts en is waarschijnlijk al een tijdje niet geweest. Tja, een gaatje begint klein. Als je er op tijd bij bent, gaatje vullen en klaar. Maar als je dat niet bent, woekert het gat door tot het bij de zenuw komt en vreselijke pijn tot gevolg heeft. Laat het duidelijk zijn dat al dat wisselen van tandarts, het tandarts shoppen, niet bevorderlijk is voor het welzijn van iemands mond.
De mond is een onderwerp waar ik héél veel van af weet aangezien ik al meer dan 40 jaar als tandarts werkzaam ben. Het gaat me aan het hart om een boek te lezen dat vol staat met verkeerde aannames en vooroordelen, verpakt als populair wetenschappelijk leesvoer. De holistische aanpak van Simms klinkt regelmatig behoorlijk zweverig. Het probleem van dit boek is dat zij zichzelf als uitgangspunt genomen heeft en overal gezocht heeft naar theorieën die haar aannames ondersteunen. Dat is het omgekeerde van wetenschappelijk onderzoek. Daar onderzoek je dingen en je schrijft de resultaten en conclusies op. Wanneer je in een bepaalde richting denkt, ga je dat testen met vergelijkbare producten of ideeën. Farmaceutische bedrijven bieden hun producten aan universiteiten en onderzoekers aan. Maar nooit staat de uitkomst al van tevoren vast. En dat is het grote verschil met de aanpak van Simms.
De tandheelkunde in al zijn facetten is een zeer interessant gebied waar heel veel onderzoek in gedaan wordt. Het verband tussen de mond en het gebit met de rest van het lichaam is overduidelijk. Hoe ziektebeelden in één van beide de ander beïnvloeden ook. Maar de grote mate die Simms aan factoren als erfelijkheid geeft, is ronduit onjuist. Haar aanname dat alles voorbestemd is, doet mij denken aan die oude protestante denkbeelden van predestinatie.
Gelukkig staan er af en toe dingen in het boek die leuk zijn. Zo noemt Simms het lachen een “massage voor de mond”. Dat vind ik een mooie vergelijking. Ook poneert ze de stelling dat “een holistische benadering van symptomen rondom de mondgezondheid, waarbij gekeken wordt naar energetische invloeden, waarschijnlijk meer zal helen dan alleen je gebit en je tandvlees.” Daar ga ik in mee, want factoren als stress, vermoeidheid en een lage weerstand werken ook gebitsproblemen in de hand.
Simms is werkzaam als therapeut en noemt zichzelf The Holistic Tooth Fairy, de holistische tanden fee. Haar boek is opgebouwd uit veel korte hoofdstukken die makkelijk leesbaar zijn. Zij stelt vragen over bepaalde gebitsproblemen en dat is heel goed. Echter de antwoorden die zij daarop geeft, zijn niet gebaseerd op diepgaand onderzoek, maar op eigen ervaringen en enkele tendentieuze artikelen en boeken. In deze tijden moeten we heel erg uitkijken voor fake nieuws. Als Google en wat tendentieuze artikelen je enige bron van kennis zijn, ga ik me grote zorgen maken. Laat ik eindigen met het Engelse spreekwoord: “Little knowing is a dangerous thing”.
Ik waardeer dit boek met 1 ster.
Roelant
Boekencast
Genre: populair wetenschappelijk
Uitgever: AnkhHermes
Jaar van uitgifte: mei 2025
Uitgave: paperback
Aantal bladzijden: 220
ISBN: 9789020222272
Met dank aan Uitgeverij AnkhHermes voor het beschikbaar stellen van dit recensie-exemplaar in ruil voor deze eerlijke recensie.
