Het Britse echtpaar dat onder het pseudoniem Nicci French schrijft, heeft een ongelooflijk grote productie aan thrillers geschreven sinds hun eerste gezamenlijke boek, Bezeten van mij, Killing me softly, in 1999 uitkwam. In het begin allemaal als stand-alone, tot de serie met Frida Klein als hoofdpersoon kwam. Dit jaar is Tyler Green komt nooit meer vrij uitgekomen, het derde deel waarin rechercheur Maud O’Connor de hoofdpersoon is.
Anders dan in de Frida Klein serie, waar vanaf het begin alles om Frida draait, komt de politievrouw pas in deel twee van het boek aan bod, na zo’n 160 pagina’s. Dat zie je ook bij Scandinavische crimi’s van bijvoorbeeld Karin Fossum, waar de politie pas laat zijn opwachting maakt. Ook Agatha Christie hanteert soms deze schrijfwijze. Dan is er sprake van een uitgebreide introductie van de personages, die uiteindelijk uitmondt in een moord. Het grote voordeel is dat je begint met de mogelijke verdachten te introduceren en overvallen wordt door wie er nu uiteindelijk vermoord wordt, wie het gedaan heeft en waarom. Dat is precies hoe Nicci French dat ook doet. En hoe.
Het boek begint met een proloog waarin Tyler Green op proeftijd ontslagen wordt uit de gevangenis na daar 29 jaar te hebben doorgebracht. Hij is veroordeeld voor de moord op zijn vriend, Leo Bauer. Ondanks zijn ontkenning was de bewijslast zo overweldigend dat de jury destijds geen enkele twijfel had. Tyler maakte deel uit van een vriendengroep van negen jonge mensen, de meeste nog studerend. Tegenwoordig, 29 jaar later, hebben ze nauwelijks contact meer met elkaar. Slechts één van hen, Will, heeft Tyler af en toe bezocht in de gevangenis.
Inmiddels is iedereen rond de vijftig en heeft in meer of mindere mate zijn leven op de rit. Nicci French besteedt veel aandacht om de levens van de overige acht voormalige vrienden te schetsen. Eén van hen, Beatrice, is advocate geworden en getrouwd met een belangrijke man uit de Britse politiek. Tyler heeft zich tot haar gewend, nu hij weer op vrije voeten is, met het verzoek een reünie te organiseren voor de vriendengroep van weleer. Aarzelend geeft ze hieraan gehoor, gekweld door schuldgevoel dat ze hun vriend na de moord zo keihard hebben laten vallen. Met behoorlijke tegenzin gaat uiteindelijk iedereen akkoord om een gezamenlijke avond door te brengen in het grote huis van Beatrice en haar man. De reünie loopt door onderlinge ruzie en wantrouwen volkomen uit de hand. Op het moment dat iedereen ’s avonds laat weg wil gaan, blijkt er opnieuw iemand van de groep te zijn vermoord. Dan begint het tweede deel van het boek en komt politie-inspecteur Maud O’Connor het verhaal binnen.
In 115 korte hoofdstukken schildert Nicci French een beeld van de vriendengroep. Dat gebeurt voornamelijk door gebruik te maken van veel (briljante) dialogen. Het is een genot om deze volkomen natuurlijke zinnen te lezen. De uitstekende vertaling helpt daar zeker aan mee. Er is vaker sprake van een grote jeugdige vriendengroep in de boeken van Nicci French. Jaloezie, promiscuïteit en dronkenschap zijn dan heel belangrijke elementen in die jonge levens. Prachtig hoe Nicci French deze levens al die jaren later schetst, vol tragedie, mislukking en bedrog.
Over vriendschap zeggen ze het volgende in het boek: ‘Vriendschap is iets raars, had hij schouderophalend geantwoord. Soms kies je je vrienden, en soms kiezen ze jou. Misschien vind je ze eigenlijk helemaal niet zo aardig, maar is het alsof je geen andere keuze hebt.’
In een interview dat ik een paar jaar geleden met het schrijversechtpaar had, vergeleken ze de wisselende contacten in zo’n jeugdvriendengroep met een stoelendans. Als je niet snel of doortastend genoeg was, bleef je achter met iemand die ook overgebleven was. Dan ging je daar maar mee door, wachtend op een nieuwe stoelendans, tot je merkte dat die er nooit meer zou komen.
En wat later in het boek deze beschouwing: ‘Haar oude vrienden. Mensen van wie ze had gehouden en zij van haar, vroeger, toen ze daar nog voor open stond, nog een fatsoenlijk mens was.’
Tyler Green komt nooit meer vrij is een wonderschoon boek, spannend maar toch ingetogen. Bijna poëtisch van toon. Dit kan ik nu al als één van de beste boeken van het jaar aanmerken. Uiteraard vijf sterren voor dit pareltje.
Roelant
Boekencast
auteur: Nicci French
genre: thriller
uitgever: Ambo|Anthos
aantal pagina’s: 439
uitvoering: paperback
uitgifte: april 2025
ISBN: 9789026361654
Met dank aan Ambo|Anthos uitgevers voor het beschikbaar stellen van dit recensie-exemplaar in ruil voor deze eerlijke recensie.
