Gaël Faye is auteur en singer-songwriter. Hij is geboren in Burundi en woont op dit moment in Rwanda, het geboorteland van zijn moeder. Zijn vader komt van oorsprong uit Frankrijk waar het gezin heeft gewoond. Gaël Faye debuteerde met het boek Klein Land en won meerdere Franse prijzen. Jacaranda haalde de shortlist van de Prix Goncourt 2024 en kreeg de Prix Renaudot.
Op de kaft van het boek prijkt de Jacaranda-boom. Er zit een meisje boven in de boom en er staat een persoon, een man denk ik, aan de voet van de boom. De ondergrond heeft een paarse kleur, de afbeeldingen zijn in het zwart uitgevoerd.
Wanneer ik op internet zoek naar een afbeelding van een Jacaranda-boom zie ik een boom met prachtige blauw-paarse bloemen. Het is jammer dat de boom op de kaft in het zwart is. Aan de andere kant past dat wel goed bij het verhaal en de zwarte geschiedenis van Rwanda.
Het hoofdpersonage in het verhaal is Milan die opgroeit op in Frankrijk. De oorlog in het geboorteland van zijn moeder, Rwanda speelt een grote rol in zijn leven, ook al zwijgt zijn moeder over haar geschiedenis die zich juist daar afspeelde. Misschien is het juist daarom dat ook Milan leeft met de last van deze oorlog.
“Maar het moeilijkst te slikken was de stilte van mijn moeder. Haar stilte van altijd. Ze keek me alleen maar doordringend aan, eindeloze seconden lang.”
Behalve de huidskleur van zijn moeder leken ze een normaal Frans gezin. Tot in 1994 de berichten over de genoïcide in Rwanda Milan’s leven binnenkomen. In 1998 krijgt hij het aanbod om die zomer, in plaats van een gezamenlijke vakantie naar de kust, met zijn moeder mee te gaan naar Rwanda om haar familie te ontmoeten. Omdat ook dan veel gezwegen wordt, wordt Milan nog nieuwsgieriger naar de geschiedenis van zijn moeder.
Het boek begint met een proloog dat naar mijn mening alles zegt en je nieuwsgierig maakt.
“Ze durft niets te zeggen. Ze is onderdeel van een geschiedenis die haar heeft geleerd haar emoties in te slikken, haar tranen in haar buik te laten lopen.”
Daarna word je als lezer chronologisch meegenomen in de tijd waarin het verhaal zich afspeelt. Het verhaal is in de ik-vorm geschreven en dat brengt het verhaal heel dichtbij. Wat ik las over het ontstaan van de haat tegen de Tutsi’s was voor mij schokkend. Het liet mij duidelijk het verschil zien tussen rijke en machtige landen en het arme Afrika. Ook al is de koloniale tijd achter de rug, die mentaliteit is nog steeds springlevend.
Ik vind het knap hoe Gaël Faye de gruwelijkheden van de genoïcide kan beschrijven op zo een subtiele manier, haast zacht en stil, dat het een enorme impact heeft, tenminste wel op mij. Ik begrijp best dat het boek de Prix Renaudot, een belangrijke Franse literatuurprijs, heeft gewonnen. Laat het je niet afschrikken om dit boek op te pakken, het is naar mijn mening literatuur op zijn best, maar het is niet moeilijk om te lezen. Omdat je meer wil weten over de geschiedenis van de familie van Milan wil je doorlezen, maar soms moet je het boek even wegleggen om even na te denken en te reflecteren, beseffen wat je nu eigenlijk gelezen hebt.
Ik kan niet anders dan 5 dikke sterren geven voor deze prachtige roman. Het is lang geleden dat ik echt even een paar dagen moest wachten voor ik een nieuwe roman kon pakken. Wat mij betreft is het verplichte literatuur om eens op een andere manier met een ander om te gaan. Verbinding te zoeken in plaats van de discussie. Dan wordt de wereld een stuk mooier.
Wilma
Boekencast
Genre: literaire roman
Uitgever: Uitgeverij Meulenhoff
ISBN: 9789089683403
Uitvoering: hard-cover
Aantal pagina’s: 240
Uitgave: september 2025
Bedankt uitgeverij Uitgeverij Meulenhoff voor dit recensie-exemplaar in ruil voor een eerlijke recensie.

