Nadine Swagerman droomde er als zevenjarig meisje al van om schrijfster te worden. Ze stond in de finale van twee schrijfwedstrijden. In 2017 kwam haar meisjesdroom uit toen ze haar boekencontract mocht tekenen bij uitgeverij Kluitman. Swagerman debuteerde met Eén waarheid dat in 2018 verscheen. In 2019 werd ze hiervoor bekroond met de Jonge Jury Debuutprijs. Ook stond haar debuut op de longlist voor de Hebban Debuutprijs. Andere YA-boeken van Nadine Swagerman zijn Maar ik ben jou niet (2020), Aan de andere kant van geluk (2022), Wat we niet zeggen (2022), De helft van mij (2024), Een ongelooflijke kerst (2024), Proud (2025) en Een van ons gaat dood (2026)
Het thema verlies komt vaker voor in haar boeken, zo ook in haar recentste boek Een jaar zonder lente. In deze young adult schrijft Swagerman over het eerste jaar na het overlijden van een dierbare die uit het leven stapt. Een beladen thema waar niet vaak over gepraat wordt. Alleen daarom al vind ik dit een dappere keuze van de auteur. Want hoe ga je als jongeren en volwassenen om met een dergelijk verlies?
De titel van het boek, Een jaar zonder lente, laat merken dat dit geen boek is met een vrolijk onderwerp. Want de lente kondigt net het nieuwe begin aan waar iedereen na de winter naar snakt. De kleur van de cover toont het rouwelement door de overwegend paarse kleuren. De letters van de titel lijken ingekleurd met een rood kleurpotlood, ‘lente’ is dan weer in het paars. De naam van de auteur springt eruit door de gele arcering. Ook op de achterflap komt dit felle geel terug. Betekenisvolle madeliefjes sieren de creatieve cover. De vormgeving en de kleuren maken dat het boek een aantrekkingskracht op je uitoefent als lezer. Ik ben heel benieuwd!
Het boek start met een trigger warning; er komen moeilijke thema’s aan bod zoals een eetprobleem, zelfdoding, verlies van een ouder en rouw. De auteur beschrijft dit op een ontzettend mooie manier, je mag zelf ontdekken hoe. Daarnaast vermeldt ze ook alle kanalen die beschikbaar zijn wanneer je worstelt met gedachten over zelfdoding of iemand kent die hiermee worstelt. En dit voor zowel België als Nederland. Alleen al voor dit stukje verdient de auteur een dikke pluim.
Het boek lijkt op een poëziebundel. Gedachten, gevoelens, gewaarwordingen worden beschreven in vrije versvorm. De grens tussen een dagboek, een psychologische roman en poëzie vervaagt. De teksten staan gecentreerd aan de linkerkant van het blad, waardoor er veel witruimte is. Het boek is opgedeeld in 4 grote delen, de 4 seizoenen. Het verhaal wordt verteld vanuit het ik-perspectief, waardoor gedachten, gevoelens en dialogen heel dichtbij komen.
Swagerman speelt met de lay-out van zinnen en woorden. Door spaties, verspringingen, opsommingstekens, cursief of vetgedrukte woorden zet ze de woorden en zinnen extra kracht bij. De tekst “hapert” door de vormgeving, zoals je stem wanneer je een brok in je keel hebt. De cadans maakt dat emoties nog harder binnenkomen. Schuldgevoel, wanhoop, machteloosheid, boosheid, verdriet, ze hangen zwaar boven de pagina’s, cirkelen rond je.
Ik kan me voorstellen dat dit geen boek is voor iedereen. Wanneer de thema’s pijnlijk bovenin je persoonlijke rugzak zitten of wanneer je momenteel zelf worstelt, is dit boek een hele kluif. Maar anderzijds zorgt Een jaar zonder lente ook voor (h)erkenning, een “ik-ben-niet-alleen” gevoel. Je voelt verbondenheid in je pijn. Een pijn die iemand die achterblijft na een zelfdoding met zich meedraagt, samen met de vragen “Had ik het moeten zien aankomen?” en “Had ik dit kunnen voorkomen?”.
Een jaar zonder lente is een boek dat aan je trekt om te blijven lezen, maar dat je tegelijkertijd af en toe even dichtslaat om te bekomen en de gevoelens van je af te schudden. Meermaals betrapte ik mezelf erop dat ik even uitblaas, om de steen op mijn maag en de brok in mijn keel wat te verkleinen.
Toch is dit boek niet alleen maar verdrietig. Het is ook warm, liefdevol en humoristisch. Het gaat verder dan rouw en verlies. Het verhaalt ook over hoe je omgaat met alle emoties die bij een immens verlies komen kijken, hoe mooi troost en nabijheid werken en welke hulp er bestaat als je overspoeld wordt. Hoe je, ondanks de pijn, toch verder kunt gaan met je leven. Een verhaal dat enerzijds de herkenbare rauwe emoties toont in alle fases van rouw en anderzijds ontroerend mooi is, dat steun en herkenning biedt en het belang van verbondenheid onderstreept. Het is een boek dat veel losmaakte bij mij, eentje waar ik even van moest bekomen. Als je iemand zo kunt raken door middel van woorden op papier, dan ben je een echte schrijver. Daarom krijgt Een jaar zonder lente van mij 5 sterren.
Ellen Boutsen
Boekencast
Genre: young adult
Uitgever: Kluitman
ISBN: 9789020654479
Uitvoering: hardcover
Aantal pagina’s: 229
Uitgave: september 2026
Met dank aan uitgeverij Kluitman voor dit recensie-exemplaar in ruil voor een eerlijke recensie
