Nieuwsgierigheid is de basis van alle onderzoek. Lizette Eijsbouts komt uit een modern, Joods gezin en heeft een fijne, onbezorgde jeugd gehad. Over de oorlog werd nooit gepraat. Ze zag op de arm van haar tante een nummer getatoeëerd, maar wat dat betekende werd haar niet uitgelegd. Naarmate Lizette ouder werd, verbaasde zij zich daarover en werd nieuwsgierig naar wat er allemaal precies gebeurd was. Op volwassen leeftijd, toen ze begon te werken als journalist begon ze voorzichtig, naast haar werk, aan een onderzoek over haar familiegeschiedenis. Ze diepte archieven uit, bezocht overlevenden van de Holocaust en sprak met hen. Stukje bij beetje kwam de geschiedenis tot leven. Een geschiedenis waarvan ze later besefte dat het verstandig was geweest van haar ouders om haar hier als kind niet mee te belasten. De laatste jaren heeft zij zich volledig kunnen richten op het schrijven van de geschiedenis van haar voorouders. Dit alles afgezet tegen de tijdlijn van historische gebeurtenissen: Antisemitisme, Jodenvervolging, de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. Deze
combinatie van persoonlijke geschiedenis, ontboezemingen en historische gebeurtenissen levert een uiterst boeiend boek op.
Lizette ontdekte dat haar familie, De Gottschalls, oorspronkelijk afkomstig is van een dorp in Duitsland, Klein-Gerau geheten, vlakbij Frankfurt. Zij gaat enkele eeuwen terug in de tijd waarin ze vertelt over de worstenfabriek van haar voorouders. Gewone Duitse middenstanders die daar al eeuwen wonen en volledig ingeburgerd zijn. Wanneer eind negentiende eeuw het antisemitisme de
kop opsteekt, wordt door onder meer Theodor Herzl een eigen thuisland voor de Joden bepleit. Hiermee is hij een van de grondleggers van de zionistische beweging. Eijsbouts noemt als mogelijke plekken voor zo’n staat Palestina en Argentinië. [Van mijn vader weet ik dat ook Suriname als mogelijk thuisland voor Joden is voorgesteld, hetgeen ook door Eijsbouts onmiddellijk wordt bevestigd] In die tijd is daar niet veel mee gedaan. Later in de dertiger jaren, met de opmars van de nazi’s in Duitsland, wordt de situatie voor de Joden steeds
slechter. Een van Hitlers speerpunten is om de Joden uit Duitsland te krijgen. Zij zijn volgens hem de oorzaak van de economische crisis. Vol verbijstering lees je in haar boek hoe vervolgens haar familie wordt weggepest, tegengewerkt en verdreven uit Duitsland, maar vervolgens geen enkele plek heeft om naartoe te gaan. Geen enkel land wil de Joden opnemen. Alleen Engeland heeft nog ergens een kolonie, Jamaica, waar ze terecht kunnen als ze bereid zijn hier veel geld voor te betalen. Het is ongelooflijk hoe de hele wereld apathisch toekijkt hoe er met een heel volk gesold wordt. Wanneer je leest dat de controle nemen over de media één van de eerste maatregelen van Hitler in 1933 is, slaat de schrik je om het hart. Ook in onze huidige tijd gebeurt iets soortgelijks. De ene grootmacht probeert een monopolie over het nieuws te krijgen, terwijl een andere grootmacht de wereld bestookt met fake nieuws en nepberichten.
Het is duidelijk dat De Gottschalls een bijzonder belangrijk boek is. De zaken die benoemd worden, mogen niet in de vergetelheid raken. Lizette Eijsbouts heeft een soepele stijl waarmee ze veel informatie afwisselt met persoonlijke ontboezemingen en verhalen. De tijdlijn achterin het boek, die elf pagina’s beslaat, is een erg handig naslagwerk voor de wereldgebeurtenissen die parallel lopen aan de persoonlijke belevenissen van Lizette’s familie. Het is een zeer goed boek geworden waar ik als waardering graag vier hartjes voor wil noteren.♥♥♥♥
Roelant
Boekencast
Genre: non-fictie
Uitgever: Murrow
ISBN: 9789048871629
Uitvoering: paperback
Uitgave: Oktober 2024
Met dank aan Uitgeverij Murrow/Overamstel voor het beschikbaar stellen van dit recensie-exemplaar in ruil voor deze eerlijke recensie.
